مجید کیانی: ضعف موسیقی ردیفی به گردن هنرمندان است که ذوق ندارند آن را به عمل آورند

سینما پرس: مجید کیانی معتقد است: دلیل کم شدن طرفداران موسیقی سنتی این است که آشنایی با این نوع موسیقی کمرنگ شده است و باید برای ایجاد شناخت بیشتر در مخاطب گام برداشت.

مجید کیانی نوازنده؛ سنتور، ردیف دان و از استادان موسیقی ایرانی در گفت و گو با خبرنگار موسیقی سینما پرس، در خصوص جایگاه موسیقی سنتی ایران در جذب مخاطب، گفت: واژه سنتی اصولا واژه درستی نیست، به دلیل اینکه ما در سنت موسیقی تعزیه، موسیقی های آیینی و محلی را داریم که از یک فرهنگ کهن می آید و در کنار اینها موسیقی رسمی ای داریم که موسیقی ملی ماست این موسیقی سنتی ترجمه ای بوده که از سوی غربی ها، فرانسوی ها و اروپایی ها بیان شده و ما هم از همان واژه استفاده می کنیم. در صورتی که این نوع موسیقی همچون زبان فارسی است که با اینکه قدیمی است و سابقه دیرینه ای دارد ما هیچ وقت آن را سنتی و قدیمی نمی نامیم، موسیقی نیز همانند زبان فارسی خود به خود به روز می شود.

وی افزود: در طی گذشت زمان به قدری به موسیقی ما از نقاط گوناگون افزوده شده است که گاهی به اصل آن ضربه زده و سبب شده برای ما ناآشنا شود، یک دلیل کم شدن طرفداران این نوع موسیقی این است که آشنایی با این نوع موسیقی کمرنگ شده است. باید برای شناخت بیشتر، کنسرت ها همراه با معرفی و تعریف آن اجرا برگزار شود، (تفکر کنسرت چیست، زیبایی ان به چه معنی است و معرفی سازها) تا مخاطب جوان بتواند بهتر ارتباط برقرار کند. اما چون این اتفاق نمی افتد هنرمندان بیشتر به موسیقی عامه پسند گرایش پیدا می کنند.


موسیقی سنتی امروز اصل نیست

این نوازنده اظهار داشت: آنچه ما امروز به عنوان موسیقی سنتی داریم اصل نیست و اندیشه ای ندارد و بیشتر حالت عامیانه به خود گرفته است. موسیقی ما در حال حاضر بیشتر به صورت تکنوازی است و چون هیچ شناختی نسبت به آن وجود ندارد گرایش ها به صورت یک گروه بزرگ تشکیل می شود تا مخاطب را جذب کند و چون در کنار آن موسیقی پاپ با جذابیت بیشتری وجود دارد نمی تواد خیلی مقاومت کند. باید به این مسئله بیشتر توجه شود تا اندیشمندان بتوانند جایگاه دیگری بین جوانان فرهیخته ایجاد کنند در این صورت است که این موسیقی می تواند در جهان امروز مطرح شود.

وی ادامه داد: نبود سالن مناسب برای اجرای این کنسرت ها یکی از موارد مورد توجه است ولی علل اصلی آن هم محسوب نمی شود. این نوع موسیقی ها سالن های مناسبی می طلبد. سالن مناسب خیلی موثر است ولی قبل از آن شناخت در مورد موسیقی ای که قرار است اجرا شود تاثیر بیشتری دارد و باید برای شناخت بیشتر در این کنسرت ها بروشورهای مناسبی تهیه شود. من یک سال در اسپانیا برای اجرای کنسرت دعوت شده بودم در هنگام اجرا می دیدم که مخاطبان خیلی با اشتیاق گوش می دهند و در پایان کنسرت هم ارتباط خیلی خوبی با موسیققی برقرار کرده اند و حس خوبی دارند، دلیل را جویا شدم و گفتند که قبل از اجرای برنامه از یک متخصص دعوت شده است تا درمورد موسیقی اصیل ایرانی توضیح دهد و قبل از اجرا آشنایی ایجاد کند، این شناخت به ارتباط بهتر مخاطب کمک بزرگی کرده است. من وقتی این قضیه را در ایران نگاه می کنم می بینم که این اگاهی اصلا در کشور ما وجود ندارد و هیچ شناختی نسبت به آن ایجاد نمی شود که از این منظر رسانه، رادیو و تلویزیون نقش مهمی دارند.

این ردیف دان در پاسخ به این سوال که در کنار حفظ ردیف چه تغییری باید در موسیقی سنتی ایجاد کرد تا به جذب بیشتر مخاطب کمک کند، تصریح کرد: در این موسیقی خود به خود این تغییر ایجاد شده است، این موسیقی که به درست یا غلط سنتی می نامیم بسیار سیال و در حال حرکت است چون سینه به سینه به ما رسیده است بنابراین تغییرات زیادی هم در آن به وجود آمده است منتها باید اصالت واقعی خودش را در کنار هنرهای دیگر حفظ کند و محورهای اصلی اش بدون تغییر بماند. ولی چون موسیقی به صورت شفاهی است در زمان و مکان خلق می شود، دقیقا مثال من همچون زبان فارسی است که هر روز گوش به گوش شنیده می شود و ممکن است دچار تغییر هم بشود ولی اصل و ریشه آن دست نخورده باقی می ماند.ضعف در اینجا بر گردن هنرمند و موسیقیدانی است که ذوق ندارد تا آن را به خوبی به عمل آورد. خود این نوع موسیقی هیچ نبازی به تغییر و تحول ندارد.


آموزش های استادی شاگردی در حفظ موسیقی

این نوازنده پیشکسوت سنتور در خصوص اینکه آموزش استادی شاگردی چقدر می تواند موثر باشد، اضافه کرد: جان کلام در آموزش آن نهفته است. این موسیقی چون به صورت تکنوازی است و هر هنرمند به صورت فردی این موسیقی را اجرا می کند پس آموزش آن فرد نیز خیلی موثر است. مثلا اگر قرار است در دستگاه ماهور قطعه ای نواخته شود باید هرکدام از گوشه ها به خوبی و درستی اجرا شود و حالت آمادگی ایجاد شود تا شنونده آن حالت ها را به درستی کسب کند. برای اینکه یک نوازنده و موسیقیدان اجرای خوبی داشته باشد احتیاج به یک آموزش درست دارد که اگر این آموزش اطلاعات لازم را به هنرجو ندهد در نتیجه اجرای خوبی هم اتفاق نمی افتد.

این نوازنده بیان کرد: ردیف های دستگاهی ما خیلی الگوهای مناسبی هستند که تمام نیازهای هنرجو را پاسخ می گوید ولی از آنجایی که موسیقی ایرانی ما در نهایت باید به صورت بداهه اجرا شود این بداهه نوازی است که موسیقی را طراوت و تازگی می بخشد پس نیاز به مهارت زیاد است. موسیقی ما نیاز دارد که به صورت بداهه اجرا شود و هرچیزی که در حالت بداهه است نمی تواند کهنه باشد و تازگی را در خود دارد، اگر شناخت لازم وجود نداشته باشد هنرمد نمی داند چه باید بکند.

وی در پایان خاطر نشان کرد: ما در حال حاضر موسیقی ها و نوازندگان خوبی داریم ولی متاسفانه مخاطب ندارد. در یک جایی ما می بینیم که هنرمند نداریم ولی در اینجا هنرمند هست و مخاطب نیست، پس ایجاد این شناخت خیلی کمک می کند و می تواند موثر باشد. من به شخصه کتاب ها و نوشته ها و اطلاعاتی را برای شناخت بیشتر در این زمینه ارائه داده ام که باید رسانه ها همکاری می کردند برای ارائه هرچه بهتر این مطالب به مخاطبان ولی متاسفانه چنین کاری صورت نگرفته است.

خبرگزاری سینمای ایران/ کد خبر 31752